Wat er precies wegvalt
Alcohol doet in een drankje meer dan bedwelmen. Het draagt aroma's — veel geurstoffen lossen beter op in alcohol dan in water — het geeft een lichte warmte achter in de keel, en het zorgt voor een zekere dikte in de mond.
Haalt u dat weg en vervangt u het door vruchtensap, dan houdt u iets zoets en dun over. Dat is de reden dat de meeste alcoholvrije varianten teleurstellen: ze zijn niet slecht gemaakt, er ontbreekt gewoon een dimensie die niemand heeft ingevuld.
De oplossing is niet meer sap, maar meer tegenwicht. Zuur, bitter en textuur zijn de drie knoppen waarmee u het terughaalt.
Er is ook een sociale kant die zwaarder weegt dan de smaak. Wie niet drinkt, wil zelden met een glas cola tussen de rest staan. Een alcoholvrij drankje dat in hetzelfde glas wordt geserveerd en er net zo uitziet, haalt dat verschil weg — en dat is voor de meeste mensen belangrijker dan wat er precies in zit. Wat alcohol met het lichaam doet en waar de grenzen liggen, staat onafhankelijk beschreven op Alcoholinfo van het Trimbos-instituut.
Bitter is het belangrijkste
Van die drie doet bitterheid het meeste werk, want die maakt van een zoet drankje iets waar u van blijft drinken. Bronnen die goed werken: sterke koude thee, grapefruitsap, tonic met veel kinine, of alcoholvrije bitters die inmiddels in vrijwel elke supermarkt liggen.
Een paar druppels alcoholvrije bitter in een glas met sap en bruiswater verandert het karakter volledig. Het is de kleinste ingreep met het grootste effect.
Ook kruiden helpen: rozemarijn, tijm en basilicum brengen een licht harsachtige bitterheid mee die het geheel volwassener maakt. Kneus ze licht en laat ze even meetrekken.
Zuur en textuur
Verse citroen of limoen is onmisbaar. Zonder zuur blijft elk alcoholvrij drankje plakkerig. Reken op iets meer zuur dan u in een alcoholische versie zou gebruiken, want de alcohol die het anders wegdrukt is er niet.
Textuur brengt u terug met eiwit of aquafaba voor schuim, met een dikkere siroop, of met een klein beetje appelsap dat door zijn suikers meer lichaam geeft dan bijvoorbeeld sinaasappelsap.
En onderschat ijs niet. Een alcoholvrij drankje dat goed koud is, smaakt merkbaar minder zoet dan hetzelfde drankje op kamertemperatuur — kou dempt zoet en versterkt fris.
Een paar die altijd werken
Limoen, munt, siroop en bruiswater — de alcoholvrije mojito. Die staat op eigen benen en is niet de mindere versie van iets anders.
Sterke koude earl grey met citroen en een lepel siroop, geschud met ijs, geeft een drank met tannine en bitterheid die verrassend dicht bij een sour komt.
En grapefruitsap met een scheut bruiswater, een paar druppels bitter en een schil sinaasappel: fris, licht bitter, en precies wat een aperitief hoort te doen. Serveer het in hetzelfde glas als de alcoholische versie; dat klinkt onbelangrijk en maakt voor wie niet drinkt een groot verschil.
