Basis en techniek

Verhoudingen: waarom recepten in delen betrouwbaarder zijn

Barman schenkt drank met een jigger measure in een roestvrijstalen maatbeker
Foto: Stefan Giesbert (www.cocktailpodcast.de) — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Delen in plaats van milliliters

Een recept dat zegt vijfenveertig milliliter gin, tweeëntwintig milliliter citroen en tweeëntwintig milliliter siroop, zegt eigenlijk gewoon: twee delen sterk, één deel zuur, één deel zoet.

In delen denken heeft twee voordelen. Je kunt het schalen zonder rekenen — voor vier personen neem je gewoon vier keer zoveel van elk deel — en je ziet meteen of een recept in balans is. Een verhouding van 3:1:2 valt op als zoet voordat je iets hebt ingeschonken.

Het maakt niet uit waarmee je meet, zolang het maar hetzelfde blijft. Een borrelglaasje, een maatbeker of de dop van een fles: als één deel steeds hetzelfde is, klopt de drank.

De sour: 2:1:1

De grootste familie mixdrankjes volgt één verhouding: twee delen sterkedrank, één deel citrus, één deel zoet. Whisky sour, daiquiri, margarita, sidecar — het zijn allemaal dezelfde constructie met een andere basis.

Wie die verhouding kent, kan met vrijwel elke fles iets maken dat klopt. Rum met limoen en suikersiroop is een daiquiri; tequila met limoen en sinaasappellikeur is een margarita.

Binnen die verhouding is bijstellen normaal. Houdt u van fris, ga dan richting 2:1:0,75. Is uw citroen erg zuur of uw siroop erg dik, dan verschuift het vanzelf. De verhouding is een startpunt, geen wet.

De andere twee die u nodig heeft

Naast de sour zijn er nog twee constructies die veel voorkomen. De eerste is gelijke delen: één deel gin, één deel campari, één deel rode vermout — de negroni. Simpel te onthouden en makkelijk te variëren door één van de drie te vervangen.

De tweede is de longdrink: één deel sterkedrank op twee tot drie delen mixer, met veel ijs. Gin-tonic, rum-cola, wodka-soda. Hier bepaalt de mixer de smaak meer dan de sterkedrank, en dat is precies waarom een goedkope tonic een dure gin verpest.

Met die drie constructies — sour, gelijke delen, longdrink — dekt u het overgrote deel van wat er in een café over de bar gaat.

Er is nog een vierde constructie die u regelmatig tegenkomt: de highball met bitters, waarbij u een paar druppels aromatische bitter toevoegt aan een longdrink. Dat is geen aparte verhouding maar een afwerking, en het is de goedkoopste manier om een simpel drankje diepte te geven.

Waarom thuis vaak sterker uitpakt

Wie thuis schenkt zonder maat, komt er standaard boven. Onderzoek naar zelfgeschonken drank laat steeds hetzelfde zien: mensen schatten een standaardglas structureel te laag in, zeker in een breed glas.

Dat is niet alleen een kwestie van hoeveel u drinkt, maar ook van smaak: een sour met drie delen sterkedrank in plaats van twee is niet lekkerder, hij is alleen scherper en uit balans.

Een maatbekertje van een paar euro lost beide op. En als u met een groep mixt, is dat het verschil tussen vier drankjes die hetzelfde smaken en vier die allemaal anders zijn.

Veelgestelde vragen

Hoeveel is één deel?
Wat u kiest, zolang het consequent is. Voor één drankje werkt 25 of 30 ml prettig; dan komt een sour uit op zo'n 100 ml voor de verdunning.
Kan ik siroop vervangen door suiker?
Beter niet: suikerkorrels lossen in koude drank slecht op. Maak siroop van gelijke delen suiker en heet water; die blijft weken goed in de koelkast.
Waarom staan barrecepten vaak in ounces?
Veel klassieke recepten komen uit Amerika. Eén ounce is ongeveer 30 ml; reken dat om of vertaal het simpelweg naar delen, dan klopt het altijd.
Lees ook
Suikersiroop en andere siropen zelf maken
Zelf maken en serveren

Suikersiroop en andere siropen zelf maken

Lees verder
Schudden of roeren
Basis en techniek

Schudden of roeren

Lees verder